Bài giảng sinh học 9
Người thực hiện:Quách Duy Phương
Giáo viên trường THCS Thúc Kháng
Bình Giang - Hải Dương
Hải Dương, tháng 3 năm 2006
Kiểm tra bài cũ:
Quần thể sinh vật là gì? Trong ao cá có thể có những quần thể sinh vật nào?
Tiết 51
Quần xã sinh vật
I. Thế nào là một quần xã sinh vật?
II. Những dấu hiệu điển hình của quần xã.
III. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã.
Hãy quan sát hình 49.1 và 49.2 và kể tên một số quần thể sinh vật có trong hình?
I. Thế nào là một quần xã sinh vật?
?
Hình 49.1: Có quần thể: cây dây leo, cây gỗ lớn, cây bụi....
Hình 49.2: Có quần thể như:cò, hươu, cá sấu, cỏ, rắn...
I. Thế nào là một quần xã sinh vật?
Quần xã sinh vật
I. Thế nào là một quần xã sinh vật?
- Quần xã sinh vật là tập hợp những quần thể sinh vật khác loài, cùng sống trong một không gian nhất định, có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất.
Cho bài tạp Phân biệt quần thể và quần xã .
I. Thế nào là một quần xã sinh vật?
Bài tập Hãy tìm các ví dụ là quần xã sinh vật và quần thể sinh vật.
X
X
X
X
X
II. Những dấu hiệu điển hình của quần xã sinh vật.
Câu hỏi
- Quần xã sinh vật gồm những đặc điểm cơ bản nào ?
- Những đặc điểm đó được thể hiện thông qua các chỉ số nào?
II. Những dấu hiệu điển hình của quần xã sinh vật.
Mức độ phong phú về số lượng loài trong quần xã.
Mật độ cá thể của từng loài trong quần xã.
Tỉ lệ % số địa điểm bắt gặp một loài trong tổng số địa điểm quan sát.
Loài đóng vai trò quan trọng trong quần xã.
Loài chỉ có ở một quần xã hoặc có nhiều hơn hẳn các loài khác.
Bảng 49. Các đặc điểm của quần xã.
Số lượng loài trong quần xã
Thành phần loài trong quần xã
Độ đa dạng
Độ nhiều
Độ thường gặp
Loài ưu thế
Loài đặc trưng
II. Những dấu hiệu điển hình của quần xã sinh vật.
Bài tập
Tìm những từ có nội dung phù hợp ở cột B để minh hoạ cho các chỉ số ở cột A?
b
c
a
e
d
III. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Ví dụ:
- Thay đổi chu kì ngày đêm: Muỗi, ếch nhái, chim cú ít hoạt động ban ngày, hoạt động nhiều vào ban đêm...
- Thay đổi chu kì mùa: Cây thường rụng lá vào mùa đông, Gấu ngủ đông, Chim di cư tránh rét...
III. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Nêu mối quan hệ về số lượng giữa sâu và chim ăn sâu qua hình sau:
?

Sè l­îng s©u t¨ng
Số lượng chim ăn sâu tăng
Khi số lượng chim ăn sâu tăng cao, chim ăn hết nhiều sâu.
Số lượng sâu giảm
III. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Ngoài các ví dụ trên, hãy lấy ví dụ về quan hệ giữa ngoại cảnh ảnh hưởng tới số lượng cá thể của một quần thể trong quần xã?
III. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Sơ đồ thể hiện mối quan hệ về số lượng giữa sâu và chim ăn sâu:
Số lượng sâu tăng thì số lượng chim ăn sâu tăng và ngược lại (khống chế sinh học).
số lượng
?
III. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
- Khi ngoại cảnh thay đổi thì số lượng cá thể trong quần xã thay đổi và được khống chế ở mức độ.
- Cân bằng sinh học: là trạng thái mà số lượng cá thể của mỗi quần thể trong quần xã dao động quanh vị trí cân bằng nhờ khống chế sinh học.
- Khống chế sinh học: là hiện tượng số lượng cá thể của một quần thể bị số lượng cá thể của quần thể khác kìm hãm.
Bài tập củng cố
Khoanh tròn vào câu trả lời đúng:
1. Đặc trưng nào sau đây chỉ có ở quần xã sinh vật mà không có ở quần thể sinh vật:
a. Mật độ b. Tỷ lệ tử vong
c. Tỷ lệ giới tính d. Tỷ lệ nhóm tuổi.
e. Độ đa dạng.
e. Độ đa dạng.
Bài tập củng cố
Khoanh tròn vào câu trả lời đúng:
2. Điều tra số lượng cá, người ta thu được số liệu và lập được sơ đồ sau:
a. Từ tháng 12 đến tháng 5 b. Từ tháng 7 đến tháng 8.
c. Từ tháng 8 đến tháng 9. d. Từ tháng 5 đến tháng 7
Dựa vào sơ đồ, cho biết việc đánh bắt cá tốt nhất vào thời gian nào?
d. Từ tháng 5 đến tháng 7
Hướng dẫn về nhà:
- Trả lời câu hỏi sách giáo khoa.
- Đọc trước bài 50: Hệ sinh thái
Cảm ơn các thầy cô đã tới dự giờ
Cảm ơn các em đã tích cực xây dựng bài