SINH HỌC 9
Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Khoanh vào chữ cái a,b,c hoặc d trước câu trả lời đúng nhất trong các câu sau:
1- Đột biến gen là:
a- Sự biến đổi trong biểu hiện của gen do tương tác với môi trường.
b- Sự biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới 1 hoặc một số cặp nucleotit.
c- Sự biến đổi trong trật tự sắp xếp các gen trên ADN.
d- Sự biến đổi trong cấu trúc của một đoạn gen liên tiếp nhau trên phân tử ADN.
2- Nguyên nhân gây đột biến gen là:
a- Rối loạn quá trình tự sao chép của ADN.
b- Tác động tới tế bào vào thời điểm thích hợp bằng tác nhân vật lý, hoá học.
c- Rối loạn trong quá trình tổng hợp protein.
d- Cả a và b
Câu 2: Tại sao đột biến gen thường có hại cho bản thân sinh vật ?
b
d
Kiểm tra bài cũ
Câu 2: Tại sao đột biến gen thường có hại cho bản thân sinh vật ?
Đáp án
Đột biến gen thể hiện ra kiểu hình thường có hại cho sinh vật vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp protein.
Tiết 23
Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
I- đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì ?
Nhiễm sắc thể ban đầu.
Nhiễm sắc thể bị biến đổi cấu trúc.
Các em hãy quan sát hình 22
và hoàn thành phiếu học tập sau:
Đáp án phiếu học tập
Gồm các đoạn ABCDEFGH
Gồm các đoạn ABCDEFGH
Gồm các đoạn ABCDEFGH
Mất đoạn H
Lặp lại đoạn BC
Trình tự đoạn BCD đổi lại thành đoạn DCB
Mất đoạn
Lặp đoạn
Đảo đoạn
Tên dạng biến đổi
Tiết 23
Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
I- đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì ?
? Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì. Gồm những dạng nào
Tên dạng
đột biến
Tên dạng
biến đổi
Tiết 23
Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
I- đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì ?
- Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
- Các dạng đột biến cấu trúc NST: mất đoạn, lặp đoạn và đảo đoạn,...
a
b
c
Mất đoạn
Lặp đoạn
Đảo đoạn
Hãy điền tên cho các dạng đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể này trong hình a, b, c
Chuyển đoạn

Tiết 23:
Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
I- đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì ?
- Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
- Các dạng đột biến cấu trúc NST: mất đoạn, lặp đoạn và đảo đoạn,...
- Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.

II- Nguyên nhân phát sinh và tính chất
của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
1- Nguyên nhân phát sinh.
NGhiên cứu thông tin mục II(Sgk tr.65 ) và quan sát một số hình ảnh về nguyên nhân phát sinh đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
? Có những nguyên nhân nào gây đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
Mỹ ném bom nguyên tử xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki ở Nhật Bản trong chiến tranh thế giới lần thứ II
Nguyên nhân phát sinh đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
Chất độc do Mỹ rải xuống miền Nam Việt Nam
Nguyên nhân phát sinh đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
Hiện tượng lỗ thủng tầng ôzôn
Nguồn: EOS, 2003
Nguyên nhân phát sinh đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
? Có những nguyên nhân nào gây đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
H.4
H.1
H.2
H.3
H.3
Tiết 23.
Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
I- đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì ?
- Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
- Các dạng đột biến cấu trúc NST: mất đoạn, lặp đoạn và đảo đoạn,...
II- Nguyên nhân phát sinh và tính chất
của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
1- Nguyên nhân phát sinh.
- Chủ yếu do tác nhân vật lý, hoá học của ngoại cảnh (có trong tự nhiên hoặc con người gây ra.)
- Do rối loạn quá trình sinh lý của cơ thể sinh vật.
Phá vỡ cấu trúc nhiễm sắc thể.
Tiết 23.
Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
I- đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì ?
- Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
- Các dạng đột biến cấu trúc NST: mất đoạn, lặp đoạn và đảo đoạn,...
II- Nguyên nhân phát sinh và tính chất
của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
1- Nguyên nhân phát sinh.
- Chủ yếu do tác nhân vật lý, hoá học của ngoại cảnh (có trong tự nhiên hoặc con người gây ra )
2-Tính chất của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
- Do rối loạn quá trình sinh lý của cơ thể sinh vật.
Phá vỡ cấu trúc nhiễm sắc thể.
? Thuộc dạng đột biến nào, có lợi hay có hại.
+ Lặp đoạn.
+ Có lợi
Ví dụ 1: Mất một đoạn nhỏ ở đầu NST 21 gây ung thư máu ở người.
? Thuộc dạng đột biến nào, có lợi hay có hại.
+ Mất đoạn ( NST 21 )
+ Có hại. ( Gây ung thư máu)
Ví dụ 2: Enzim thuỷ phân tinh bột ở một giống lúa mạch có hoạt tính cao hơn nhờ hiện tượng lặp đoạn nhiễm sắc thể mang gen quy định enzim này.
Đột biến lặp đoạn NST ở ruồi giấm làm mắt lồi thành mắt dẹp.
Một số hình ảnh về đột biến có hại
BÀI TẬP
Hội chứng “mèo kêu”:
(mất đoạn NST số 5)
5
Tiết 23
Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
I- đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì ?
II- Nguyên nhân phát sinh và tính chất
của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
1- Nguyên nhân phát sinh
- Chủ yếu do tác nhân vật lý, hoá học của ngoại cảnh (có trong tự nhiên hoặc con người gây ra )
2-Tính chất của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
Đột biến cấu trúc NST:
+ Đôi khi cũng có lợi
- Do rối loạn quá trình sinh lý của cơ thể sinh vật.
? Nêu tính chất của đột biến cấu trúc NST.
+ Thường có hại
Phá vỡ cấu trúc nhiễm sắc thể.
Tiết 23.
Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
II- Nguyên nhân phát sinh và tính chất
của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
1- Nguyên nhân phát sinh.
2-Tính chất của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
Đột biến cấu trúc NST:
+ Đôi khi cũng có lợi.
? Tại sao đột biến cấu trúc NST thường có hại cho sinh vật.
+ Thường có hại
Đáp án
Đột biến cấu trúc NST thường có hại cho sinh vật vì trải qua quá trình tiến hoá lâu dài các gen đã được sắp xếp hài hoà trên nhiễm sắc thể. Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể làm thay đổi số lượng, thành phần và cách sắp xếp các gen trên NST -> gây rối loạn trong hoạt động của cơ thể dẫn đến bệnh, tật, thậm chí gây chết.
I- đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì ?
Tiết 23.
Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
I- đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì ?
II- Nguyên nhân phát sinh và tính chất
của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
1- Nguyên nhân phát sinh
- Chủ yếu do tác nhân vật lý, hoá học của ngoại cảnh (có trong tự nhiên hoặc con người gây ra )
2-Tính chất của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
Đột biến cấu trúc NST:
? Chúng ta phải làm gì để phòng tránh các bệnh, tật trên cho người; sinh vật.
+ Đôi khi cũng có lợi
? Con người đã vận dụng đột biến cấu trúc NST để làm gì
(có ý nghĩa trong chọn
giống và tiến hoá )
- Do rối loạn quá trình sinh lý của cơ thể sinh vật.
+ Thường có hại.
? Xung quanh chúng ta có những bạn không may bị dị tật, các em đã chia sẻ với bạn như thế nào
Phá vỡ cấu trúc nhiễm sắc thể.
Tiết 23.
Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
I- đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì ?
II- Nguyên nhân phát sinh và tính chất của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
1- Nguyên nhân phát sinh
- Chủ yếu do tác nhân vật lý, hoá học của ngoại cảnh (có trong tự nhiên hoặc con người gây ra )
2- Tính chất của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
- Đột biến cấu trúc NST thường có hại cho sinh vật.
- Đột biến cấu trúc NST đôi khi cũng có lợi có ý nghĩa quan trọng trong chọn giống và tiến hoá.
- Do rối loạn quá trình trao đổi chất của cơ thể sinh vật.
- Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.

- Các dạng đột biến cấu trúc NST: mất đoạn, lặp đoạn và đảo đoạn,...
Phá vỡ cấu trúc nhiễm sắc thể.
Câu 1: Nguyªn nh©n g©y ®ét biÕn cÊu tróc NST lµ:
Do con người chủ động sử dụng các tác nhân vật lý, hoá học tác động vào cơ thể sinh vật.
Do quá trình giao phối ở các loài sinh vật sinh sản hữu tính.
Do các tác nhân vật lý, hoá học từ môi trường tác động làm phá vỡ cấu trúc NST.
Cả A và C.
A
B
C
D
Câu 2: Dạng đột biến cấu trúc NST nào gây hậu quả lớn nhất?
Lặp đoạn nhiễm sắc thể
Đảo đoạn nhiễm sắc thể
Mất đoạn nhiễm sắc thể
Cả a, b và c
A
B
D
C
Câu 3: Mất đoạn NST số 21 ở người gây ra
Hội chứng Down.
Hội chứng “mèo kêu”.
Thiếu máu hồng cầu hình liềm.
Ung thư máu.
Không ảnh hưởng gì.
A
B
C
E
D
Câu 4: Ở người, hội chứng “mèo kêu” là do mất đoạn tại NST số.
15
5
8
18
21
A
B
D
E
C
1
2
3
4
ĐÚNG
1
2
3
4
Sai
Câu 5: Phân biệt đột biến gen với đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể ?
Là những biến đổi trong cấu
trúc gen.
Là những biến đổi trong cấu
trúc của NST.
Gồm các dạng: Mất ;thêm;
thay thế,...1 hoặc 1 số cặp nucleotit.
- Gồm các dạng: Mất đoạn ; lặp đoạn; đảo đoạn,...NST.
DẶN DÒ
- Học bài và trả lời các câu hỏi trong SGK
Chuẩn bị bài tiết sau: “Đột biến số lượng nhiễm sắc thể”
Đột biến số lượng NST là gì?
Thế nào là hiện tượng dị bội thể?
Trả lời mục ▼ trang 67 sách giáo khoa
Trả lời mục ▼ trang 68 sách giáo khoa
- Ôn lại cơ chế của quá trình giảm phân